Bài 5: Tri thức – cánh cửa của tự do lựa chọn và tương lai

Bài 5: Tri thức – cánh cửa của tự do lựa chọn và tương lai

Đỗ Đức Dũng 18/12/2025

Con người ai cũng mong muốn được sống tự do và làm chủ tương lai của mình. Tuy nhiên, tự do không phải là muốn làm gì thì làm, mà là khả năng lựa chọn đúng con đường phù hợp với bản thân. Trong hành trình ấy, tri thức chính là cánh cửa mở ra tự do lựa chọn và giúp con người kiến tạo tương lai theo ý muốn.

Tri thức là nền tảng giúp con người hiểu thế giới và hiểu chính mình. Khi có tri thức, con người biết rõ năng lực, điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, từ đó đưa ra những lựa chọn sáng suốt trong học tập, nghề nghiệp và cuộc sống. Ngược lại, thiếu tri thức, con người dễ bị hoàn cảnh chi phối, lựa chọn theo cảm tính hoặc bị dẫn dắt bởi người khác.

Tri thức mang lại cho con người quyền tự do thực sự: tự do trong tư duy và hành động. Người có tri thức không dễ bị áp đặt bởi định kiến, không mù quáng chạy theo số đông. Họ có khả năng suy nghĩ độc lập, phản biện và chịu trách nhiệm cho quyết định của mình. Chính tri thức giúp con người làm chủ cuộc đời, không bị lệ thuộc vào hoàn cảnh hay số phận.

Bên cạnh đó, tri thức còn là công cụ giúp con người xây dựng tương lai. Trong thời đại tri thức và công nghệ, cơ hội luôn mở ra cho những ai có năng lực. Người biết học hỏi, biết rèn luyện và không ngừng nâng cao tri thức sẽ tạo được nhiều lựa chọn hơn cho tương lai của mình. Tri thức giúp con người thích nghi với sự thay đổi, vượt qua khó khăn và biến ước mơ thành hiện thực.

Tuy nhiên, tự do lựa chọn không đồng nghĩa với buông thả hay sống tùy tiện. Nhiều người trẻ hiện nay hiểu sai về tự do, cho rằng chỉ cần làm theo sở thích mà không cần học tập nghiêm túc. Điều đó dẫn đến những lựa chọn sai lầm, khiến tương lai trở nên bấp bênh. Thực tế cho thấy, tự do không có nền tảng tri thức chỉ là tự do ảo tưởng.

Vì vậy, mỗi người cần nhận thức rõ rằng tri thức chính là chìa khóa mở ra cánh cửa tự do và tương lai. Học tập không chỉ để có bằng cấp, mà để có năng lực lựa chọn và khả năng làm chủ cuộc sống. Khi tri thức trở thành hành trang vững chắc, con người sẽ tự tin bước đi trên con đường mình đã chọn và kiến tạo một tương lai có ý nghĩa cho bản thân và xã hội.