Bài 4: Tri thức làm nên giá trị con người

Bài 4: Tri thức làm nên giá trị con người

Đỗ Đức Dũng 18/12/2025

Giá trị của con người không chỉ được đo bằng vật chất hay địa vị xã hội, mà trước hết được tạo nên từ tri thức và năng lực. Trong suốt chiều dài lịch sử, tri thức luôn là yếu tố cốt lõi làm nên phẩm giá, bản lĩnh và sự khác biệt của mỗi con người. Có thể khẳng định rằng, tri thức chính là nền tảng vững chắc nhất làm nên giá trị con người.

Tri thức là những hiểu biết mà con người tích lũy được qua học tập, trải nghiệm và suy ngẫm. Một người có tri thức không chỉ biết nhiều, mà còn biết suy nghĩ đúng, hành động đúng và sống có trách nhiệm. Tri thức giúp con người hiểu mình là ai, cần làm gì và nên sống như thế nào để có ích cho bản thân và xã hội.

Trước hết, tri thức giúp con người hoàn thiện nhân cách và bản lĩnh sống. Người có tri thức thường biết phân biệt đúng – sai, thiện – ác, không dễ bị lôi kéo bởi những cám dỗ hay trào lưu tiêu cực. Họ có khả năng làm chủ cảm xúc, suy nghĩ độc lập và lựa chọn con đường phù hợp với giá trị sống của mình. Chính tri thức đã giúp con người sống có chiều sâu, có lý tưởng và có trách nhiệm với cộng đồng.

Không chỉ vậy, tri thức còn là cơ sở để con người khẳng định năng lực và vị trí trong xã hội. Trong lao động và học tập, tri thức giúp con người làm việc hiệu quả, sáng tạo và tạo ra giá trị thực. Những thành tựu trong khoa học, kinh tế, văn hóa đều là kết quả của quá trình tích lũy và vận dụng tri thức. Một xã hội tôn trọng tri thức sẽ tạo điều kiện cho con người phát triển toàn diện và bền vững.

Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có những biểu hiện lệch lạc khi con người đánh đồng giá trị bản thân với bằng cấp hay vật chất. Không ít người có nhiều chứng chỉ nhưng thiếu hiểu biết thực chất, thiếu kỹ năng sống và tinh thần trách nhiệm. Điều đó cho thấy, tri thức không nằm ở hình thức bên ngoài, mà ở khả năng hiểu, vận dụng và cống hiến. Tri thức rỗng không thể tạo nên giá trị bền vững cho con người.

Từ đó, mỗi người cần ý thức rằng việc học tập và rèn luyện tri thức là con đường dài và không có điểm dừng. Học để hiểu, học để làm người và học để phụng sự cuộc sống. Khi tri thức trở thành nền tảng sống, con người không chỉ nâng cao giá trị của bản thân mà còn góp phần làm cho xã hội ngày càng văn minh, tốt đẹp hơn.