BÀI 4: CAN ĐẢM SỐNG CHẬM – LỰA CHỌN BẢN LĨNH TRONG MỘT THẾ GIỚI LUÔN VỘI VÃ

Bài 4: Can đảm sống chậm – lựa chọn bản lĩnh trong một thế giới luôn vội vã

Đỗ Đức Dũng – 14 tháng 12 năm 2025

(Nhân chuyến đi Phan Thiết-Nha Trang-Phú Yên dự đám cưới Linh Anh cùng vợ và anh em Long+Năm; Hoàng+Làng)

Cuộc sống hiện đại đang vận hành với tốc độ ngày càng nhanh. Công nghệ phát triển, thông tin tràn ngập, con người bị cuốn vào guồng quay của công việc, thành tích và những chuẩn mực thành công được đo đếm bằng tiền bạc, địa vị hay sự nổi tiếng. Trong bối cảnh ấy, nhiều người cho rằng phải chạy thật nhanh mới không bị bỏ lại phía sau. Tuy nhiên, giữa một thế giới luôn vội vã, lựa chọn sống chậm lại đòi hỏi một lòng can đảm lớn lao.

Trước hết, cần hiểu đúng thế nào là can đảm sống chậm. Sống chậm không phải là lười biếng, trì trệ hay né tránh trách nhiệm. Đó là sự lựa chọn có ý thức, khi con người làm chủ nhịp sống của mình thay vì bị cuốn theo áp lực bên ngoài. Can đảm sống chậm chính là dám dừng lại để suy ngẫm, dám từ chối những giá trị hào nhoáng nhưng rỗng ruột, và dám ưu tiên những giá trị bền vững của đời sống tinh thần. Như triết gia Lão Tử từng nói: “Ai biết đủ thì không nhục, ai biết dừng thì không nguy.” Câu nói ấy cho thấy sống chậm không phải là yếu đuối, mà là biểu hiện của sự tỉnh thức và bản lĩnh.

Trong thực tế, can đảm sống chậm biểu hiện qua nhiều hành động cụ thể. Đó là khi con người dám dành thời gian cho gia đình giữa lịch trình bận rộn; dám chăm sóc sức khỏe tinh thần thay vì chỉ chạy theo hiệu suất; dám lắng nghe chính mình giữa muôn vàn tiếng ồn của mạng xã hội. Can đảm sống chậm còn là việc dám đi con đường riêng, không so sánh mình với người khác, không đánh đổi sự bình an nội tâm lấy những thành công chóng vánh. Trong một xã hội đề cao tốc độ, việc “không chạy theo đám đông” chính là một dạng can đảm thầm lặng.

Can đảm sống chậm mang ý nghĩa sâu sắc đối với cá nhân và xã hội. Với mỗi con người, sống chậm giúp tái tạo năng lượng, giữ được sự cân bằng và tránh kiệt quệ tinh thần. Nhiều nghiên cứu tâm lý học hiện đại cho thấy lối sống quá vội vã là nguyên nhân dẫn đến stress, trầm cảm và cảm giác trống rỗng. Với xã hội, những con người biết sống chậm góp phần giữ gìn các giá trị nhân văn, nuôi dưỡng lòng tử tế và sự bền vững trong phát triển. Như nhà văn Milan Kundera từng nhận định: “Tốc độ là hình thức của sự lãng quên, còn chậm rãi là hình thức của ký ức.” Sống chậm giúp con người nhớ lại mình là ai và điều gì thực sự có ý nghĩa.

Thực tế cuộc sống đã cho thấy nhiều tấm gương can đảm sống chậm giữa guồng quay hiện đại. Không ít người trẻ sẵn sàng từ bỏ công việc áp lực cao để theo đuổi lối sống cân bằng, chọn những công việc mang lại giá trị cộng đồng thay vì thu nhập đơn thuần. Nhiều cá nhân chủ động rời xa mạng xã hội trong một khoảng thời gian để tìm lại sự bình an nội tâm. Những lựa chọn ấy tuy thầm lặng nhưng thể hiện bản lĩnh rõ ràng trước áp lực của thời đại.

Tuy nhiên, cần phê phán quan niệm sai lầm cho rằng sống chậm là tụt hậu hay thiếu chí tiến thủ. Sống chậm không đối lập với nỗ lực vươn lên, mà giúp con người đi xa hơn bằng những bước đi vững chắc. Ngược lại, chạy theo tốc độ mù quáng, đánh mất bản thân mới là biểu hiện của sự thiếu can đảm.

Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học cho mình: biết dừng lại đúng lúc, rèn luyện khả năng làm chủ nhịp sống, dám sống chậm để sống sâu và sống đúng. Trong một thế giới càng ngày càng vội vã, can đảm sống chậm không chỉ là một lựa chọn cá nhân, mà còn là một giá trị nhân văn cần được trân trọng và lan tỏa.