BÀI 2: LÒNG CAN ĐẢM – “TẤM HỘ CHIẾU TINH THẦN” CỦA THẾ HỆ TRẺ TRONG THỜI ĐẠI TOÀN CẦU HÓA

Bài 2: Lòng can đảm – “tấm hộ chiếu tinh thần” của thế hệ trẻ trong thời đại toàn cầu hóa

Đỗ Đức Dũng – 14 tháng 12 năm 2025

(Nhân chuyến đi Phan Thiết-Nha Trang-Phú Yên dự đám cưới Linh Anh cùng vợ và anh em Long+Năm; Hoàng+Làng)

Thời đại toàn cầu hóa mở ra cho con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, những cơ hội rộng lớn chưa từng có: tiếp cận tri thức toàn cầu, giao lưu văn hóa, học tập và làm việc không biên giới. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những thách thức gay gắt như cạnh tranh khốc liệt, áp lực thành công, khủng hoảng bản sắc và nỗi sợ tụt lại phía sau. Trong bối cảnh ấy, lòng can đảm thực sự trở thành một “tấm hộ chiếu tinh thần” giúp người trẻ bứt phá và khẳng định mình.

Trước hết, cần hiểu đúng về lòng can đảm. Can đảm không phải là sự liều lĩnh hay hành động mù quáng, cũng không phải là không biết sợ hãi. Như Nelson Mandela từng khẳng định: “Lòng dũng cảm không phải là không có sợ hãi, mà là khả năng đối diện với sợ hãi và vượt qua nó.” Can đảm, vì thế, là sức mạnh nội tâm giúp con người ý thức rõ những rủi ro, thách thức nhưng vẫn dám lựa chọn con đường đúng đắn và có trách nhiệm.

Trong thời đại toàn cầu hóa, lòng can đảm của người trẻ được thể hiện trước hết ở việc dám bước ra khỏi vùng an toàn. Đó là sự dũng cảm học hỏi cái mới, dám thử sức trong những lĩnh vực chưa quen thuộc, dám chấp nhận thất bại để tích lũy kinh nghiệm. Can đảm còn thể hiện ở bản lĩnh giữ vững lập trường, không bị cuốn theo những trào lưu lệch chuẩn, dám nói “không” với những giá trị sai lệch dù phải đối diện với áp lực đám đông. Đối với người trẻ, can đảm không chỉ là hành động nhất thời mà là một thái độ sống lâu dài, kiên định và có ý thức.

Lòng can đảm mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hành trình hội nhập của thế hệ trẻ. Nó giúp con người vượt qua giới hạn bản thân, biến thách thức thành động lực để trưởng thành. Trong một thế giới cạnh tranh gay gắt, chỉ những người đủ can đảm đổi mới tư duy, không ngại khác biệt và dám chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình mới có thể vươn tới những thành tựu bền vững. Như Martin Luther King Jr. từng nói: “Lòng dũng cảm là dám chiến đấu cho những gì bạn tin tưởng.” Chính niềm tin và bản lĩnh ấy giúp người trẻ không bị hòa tan trong dòng chảy toàn cầu hóa, mà vẫn giữ được giá trị riêng của mình.

Thực tế cho thấy, nhiều người trẻ Việt Nam đã thể hiện lòng can đảm đúng nghĩa trong thời đại mới. Đó là những bạn trẻ dám khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, chấp nhận thất bại ban đầu để theo đuổi ước mơ sáng tạo; là những người dám từ bỏ con đường ổn định để cống hiến cho cộng đồng ở vùng sâu, vùng xa; hay những cá nhân dám lên tiếng bảo vệ môi trường, bảo vệ công lý trên không gian mạng dù phải đối diện với nhiều áp lực. Những hành động ấy cho thấy can đảm không phải là điều xa vời, mà hiện hữu trong đời sống hàng ngày của thế hệ trẻ.

Tuy nhiên, cần phê phán quan niệm sai lầm cho rằng can đảm là bất chấp tất cả để nổi bật hay chứng tỏ bản thân. Liều lĩnh, hiếu thắng, chạy theo hào quang ảo không phải là can đảm, mà là sự thiếu chín chắn và trách nhiệm. Can đảm chân chính luôn đi cùng trí tuệ, sự tỉnh táo và mục tiêu nhân văn.

Từ đó, mỗi người trẻ cần rút ra bài học cho mình: nuôi dưỡng lòng can đảm từ những việc nhỏ, dám học hỏi, dám thay đổi, dám sống đúng với giá trị bản thân trong quá trình hội nhập. Lòng can đảm chính là “tấm hộ chiếu tinh thần” giúp thế hệ trẻ tự tin bước ra thế giới rộng lớn, không chỉ để thành công cho riêng mình mà còn để đóng góp tích cực cho xã hội.