Bài 1: Lòng can đảm – sức mạnh nội tâm giúp con người vượt qua nỗi sợ

Bài 1: Lòng can đảm – sức mạnh nội tâm giúp con người vượt qua nỗi sợ

Đỗ Đức Dũng – 14 tháng 12 năm 2025

(Nhân chuyến đi Phan Thiết-Nha Trang-Phú Yên dự đám cưới Linh Anh cùng vợ và anh em Long+Năm; Hoàng+Làng)

Trong cuộc sống, nỗi sợ hãi luôn hiện diện như một phần tất yếu của hành trình làm người. Con người sợ thất bại, sợ mất mát, sợ bị đánh giá và sợ những điều chưa biết. Chính vì vậy, lòng can đảm trở thành một phẩm chất quan trọng, giúp con người vượt qua nỗi sợ để sống có ý nghĩa và khẳng định giá trị bản thân.

Trước hết, cần hiểu đúng khái niệm lòng can đảm. Can đảm không phải là liều lĩnh, coi thường nguy hiểm hay hành động bốc đồng theo cảm xúc. Can đảm cũng không đồng nghĩa với việc không biết sợ. Như Nelson Mandela từng khẳng định: “Lòng dũng cảm không phải là không có sợ hãi, mà là khả năng đối diện với sợ hãi và vượt qua nó.” Như vậy, bản chất của can đảm nằm ở sức mạnh nội tâm, ở sự tỉnh táo và ý thức trách nhiệm trước mỗi lựa chọn của con người.

Trong đời sống, lòng can đảm biểu hiện qua nhiều hành động cụ thể. Đó là sự dám chấp nhận rủi ro và thất bại để tiếp tục tiến về phía trước; là sự kiên trì trước nghịch cảnh, không buông xuôi khi gặp khó khăn; là dám nói lên sự thật, bảo vệ lẽ phải và những giá trị đúng đắn. Đôi khi, can đảm không nằm ở những hành động lớn lao, mà thể hiện ở những việc rất giản dị: dám nhận lỗi, dám sửa sai, dám giúp đỡ người khác ngay cả khi bản thân cũng đang đối diện với thử thách.

Thực tế cuộc sống đã chứng minh rằng lòng can đảm không chỉ tồn tại ở những anh hùng trong sách vở, mà hiện diện ngay trong đời thường. Năm 2023, anh Nguyễn Đăng Văn – một shipper tại Hà Nội – đã không ngần ngại lao vào đám cháy để cứu người trong một khu chung cư, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng. Hành động ấy không xuất phát từ danh vọng hay sự phô trương, mà từ tinh thần can đảm và lòng nhân ái của một con người bình dị. Trước đó, trong vụ chìm phà Kỳ Hà năm 2011, nhiều người dân địa phương đã lập tức nhảy xuống dòng nước dữ để cứu người, tạo nên một minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của lòng can đảm tập thể. Lịch sử dân tộc cũng ghi dấu những tấm gương can đảm phi thường như anh hùng Tô Vĩnh Diện – người đã lấy thân mình chèn pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ, thể hiện tinh thần dũng cảm và hi sinh vì lợi ích chung của đất nước.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ can đảm với liều lĩnh. Những hành động mù quáng, hiếu thắng, bất chấp hậu quả không phải là can đảm, mà là sự thiếu suy nghĩ và trách nhiệm. Can đảm chân chính luôn gắn với trí tuệ, sự tỉnh táo và mục tiêu nhân văn.

Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân: rèn luyện lòng can đảm từ những việc nhỏ nhất, dám đối diện với nỗi sợ, dám sống đúng với giá trị của mình và chịu trách nhiệm cho mọi lựa chọn. Lòng can đảm không phải là phẩm chất bẩm sinh, mà là kết quả của quá trình rèn luyện bền bỉ, giúp con người trưởng thành và sống một cuộc đời có ý nghĩa.